GPT-5.6 vs Claude 5 vs Gemini 3.5: welk model voor welke taak?

De vraag "welk AI-model is het beste" heeft in 2026 geen antwoord meer. De drie grote families — GPT-5.6 van OpenAI, Claude 5 van Anthropic en Gemini 3.5 van Google — liggen op algemene taken dicht bij elkaar. De verschillen zitten in wat eromheen zit en in het karakter van de antwoorden.

Daarom is deze vergelijking niet opgezet per model maar per taak. Zes dingen waar mensen AI dagelijks voor gebruiken: programmeren, schrijven, research, vertalen naar het Nederlands, werken met documenten, en beeld en video maken. Per taak staat wie er wint, waarom, en wat het je kost.

De drie families naast elkaar

Eerst de harde gegevens. Elke aanbieder heeft meerdere modellen; dit zijn de exemplaren die je in het abonnement van rond de €21 tegenkomt.

Twee begrippen voor wie hier voor het eerst tegenaan loopt. Een token is een stukje van een woord; als vuistregel is duizend tokens ongeveer 750 woorden. Het contextvenster is hoeveel tekst het model tegelijk kan overzien: je vraag, je bijlagen, het eerdere gesprek en het antwoord bij elkaar. Op dat punt zijn de drie families praktisch gelijk: rond een miljoen tokens, oftewel enkele duizenden pagina's.

De API-prijzen zijn wat ontwikkelaars per miljoen tokens betalen. Als consument betaal je een abonnement en zie je die bedragen nooit, maar ze zeggen wel iets over hoe zwaar een model is. Dat Claude Fable 5 met $10 in en $50 uit twee keer zo duur is als GPT-5.6 Sol, is geen toeval.

Programmeren: Claude, met Grok als serieuze tweede

Bij coderen gaat het allang niet meer om wie de mooiste functie in een chatvenster typt. Het gaat om het gereedschap eromheen: kan de AI je bestanden lezen, code uitvoeren, de foutmelding zien en zichzelf corrigeren.

Daar is Claude het verst mee. Claude Code zit gewoon in Claude Pro (€21,02 per maand) en werkt zelfstandig in je projectmap. In combinatie met Claude Opus 5, het redeneermodel van Anthropic, is dat voor de meeste ontwikkelaars de sterkste combinatie voor die prijs. Reasoning betekent hier dat het model eerst stap voor stap uitwerkt wat er moet gebeuren voordat het begint te schrijven, wat bij ingewikkelde bugs het verschil maakt.

Grok 4.5 van xAI (8 juli 2026) is uitgesproken sterk in code en met $2 in en $6 uit per miljoen tokens goedkoop in gebruik. Het contextvenster van 500.000 tokens is wel de helft van de rest, wat bij grote codebases gaat knellen. Het abonnement is met €31,53 per maand ook het duurste van de grote aanbieders.

GPT-5.6 Sol doet met Codex in ChatGPT Plus mee, en heeft sinds de update van 6 augustus 2026 een effort-schuif waarmee je zelf bepaalt hoe lang het model nadenkt. Handig: bij een simpele refactor zet je hem laag, bij een lastig probleem hoog.

Wie zelf hoste of via de API werkt, heeft nog twee opties: Kimi K2.7 Code van Moonshot is gemaakt voor lange runs van codeeragents, en GLM-5.2 van Z.ai is een open engineeringmodel met een contextvenster van een miljoen tokens. De volledige vergelijking van programmeerhulpen, inclusief GitHub Copilot Pro ($10) en Cursor ($20), staat in coden met AI.

Schrijven: Claude, en het is geen close call

Op schrijfwerk in het Nederlands is het verschil het grootst van alle taken in dit artikel. Onze beoordeling van Nederlandse taalkwaliteit:

Het probleem bij GPT-5.6 is niet fout Nederlands maar hoorbaar vertaald Nederlands: uitdrukkingen die letterlijk uit het Engels komen en een opgewekte toon die in een Nederlandse zakelijke mail misstaat. Bij Gemini is het omgekeerde het geval: alles klopt, maar er zit geen leven in, en of je nu om een luchtige of een formele tekst vraagt, je krijgt ongeveer dezelfde tekst terug.

Claude houdt een gevraagde toon wél vast tot het einde van een lang stuk. Praktisch betekent dat: minder nawerk. Waarom dat zo is en wat Claude verder kan, staat in Claude AI uitgelegd; de volledige test met alle negen aanbieders in welke AI het beste Nederlands spreekt.

Research: Gemini, met een kanttekening

Onder research valt twee soorten werk: uitzoeken hoe iets zit, en controleren of iets klopt.

Voor het eerste is Gemini 3.1 Pro in Google AI Pro (€21,99 per maand) de sterkste optie, dankzij Deep Research: het model loopt zelf een reeks bronnen af en levert een verslag. GPT-5.6 Sol heeft sinds 6 augustus 2026 een update die het merkbaar beter met feiten laat omgaan, en ChatGPT Plus heeft eveneens Deep Research. In de praktijk zitten die twee dicht bij elkaar; Google wint op het verwerken van veel materiaal tegelijk.

De kanttekening is fundamenteel: geen van de drie geeft je standaard controleerbare bronnen bij elke bewering. Wil je dat wel, dan heb je een ander soort gereedschap nodig. Daarover gaat Perplexity AI: de AI die wél bronnen vermeldt.

Vertalen naar het Nederlands: Gemini haalt Claude in

Dit is de enige taak waar Gemini de beste keuze is, en het is precies de omgekeerde uitkomst van het schrijfonderdeel.

Vertalen is een taak waarbij je juist geen eigen stem wilt. Je wilt dat de brontekst nauwkeurig overkomt, met dezelfde structuur en zonder toegevoegde interpretatie. Gemini is daar goed in: correct, letterlijk waar het moet, en consistent in terminologie over een lange tekst.

Claude vertaalt ook prima, maar heeft de neiging de tekst te verbeteren: soepeler formuleringen, natuurlijker zinsbouw. Voor marketingteksten is dat een voordeel, voor een juridische of technische vertaling een risico. GPT-5.6 zit ertussenin en glijdt in lange teksten weleens terug naar Engelse constructies.

Documenten: het contextvenster is niet het hele verhaal

Op papier ontlopen de drie elkaar nauwelijks: 1,05 miljoen tokens bij OpenAI en Gemini 3.5 Flash, 1 miljoen bij Claude en Gemini 3.1 Pro. In de praktijk maakt iets anders het verschil, namelijk wat je met die documenten kunt doen.

Google AI Pro heeft NotebookLM: je uploadt je eigen bronnen en Gemini antwoordt alleen op basis daarvan, met verwijzing naar de passage. Voor dossiers, studiemateriaal en rapporten is dat een andere manier van werken dan een document in een chatvenster plakken. Daar komt 2 TB opslag bij, wat bij een grote documentverzameling praktisch uitmaakt. Hoe dat abonnement in elkaar zit, staat in Gemini AI uitgelegd.

Claude kan met zijn miljoen tokens net zo goed grote bestanden aan, maar loopt tegen een ander probleem aan: de gebruiksvensters. Upload je een paar zware documenten achter elkaar, dan zit je sneller aan je limiet dan je verwacht. ChatGPT Plus geeft 160 berichten per drie uur op het topmodel, wat voor documentwerk ruimer aanvoelt.

Beeld en video: alleen OpenAI en Google doen mee

Hier valt Claude volledig af: Anthropic maakt geen beeld en geen video.

• OpenAI heeft GPT Image 2 en Sora 2, allebei in ChatGPT Plus. Videogeneratie in een abonnement van €21,02 per maand is uniek.
• Google heeft Nano Banana Pro voor beeld en Veo 3.1 voor video.
• Anthropic heeft niets in deze categorie.

Voor wie regelmatig visueel materiaal maakt, is dit vaak de doorslaggevende factor. En het is meteen de reden dat zoveel mensen ChatGPT Plus aanhouden náást een ander abonnement.

Wat het kost om per taak het beste te kiezen

Alles bij elkaar is de uitkomst van deze vergelijking ongemakkelijk: er is geen winnaar, er zijn zes winnaars.

Wie op alle zes taken het beste model wil gebruiken, heeft dus drie abonnementen nodig: €64,03 per maand, oftewel €768,36 per jaar. Dat is de kern van het probleem. Niet dat de modellen tekortschieten, maar dat ze elk achter hun eigen betaalmuur zitten terwijl vrijwel niemand maar één soort werk doet.

Moet je toch één abonnement kiezen, kijk dan naar wat je het vaakst doet en niet naar wat het beste scoort op de zwaarste taak. Die afweging maken we per gebruikerstype in ChatGPT Plus vs Claude Pro vs Google AI Pro, en alle abonnementsvormen van alle aanbieders staan naast elkaar in onze vergelijking van AI-abonnementen.

Conclusie